Bloczki linowe w pracy na wysokości: funkcja i dobór

Bloczek linowy zmienia kierunek prowadzenia liny i może być elementem układu do podnoszenia, opuszczania albo przemieszczania obciążenia. Nie jest jednak samodzielnym systemem ochrony przed upadkiem. Jego przydatność zależy od całej konfiguracji: zadania, liny, punktów mocowania, łączników, pozostałych urządzeń i procedury pracy.

W tym poradniku wyjaśniamy, jakie cechy bloczka trzeba sprawdzić przed doborem. Parametry przykładowego modelu PRO37 BUS podajemy dla dokładnego numeru REF 102408200005, zgodnie z aktualną kartą producenta IRUDEK.

Jaką funkcję pełni bloczek linowy?

Bloczek prowadzi linę po krążku. W zależności od budowy i sposobu włączenia do układu może pomagać zmienić kierunek działania siły albo budować układ wielobloczkowy. Rzeczywiste obciążenia elementów i zachowanie całej konfiguracji zależą jednak od jej geometrii, liczby odcinków liny, tarcia, kierunków sił oraz sposobu kotwiczenia.

Dlatego samej liczby bloczków nie można traktować jako gotowej odpowiedzi na pytanie o wymagane siły lub dopuszczalne obciążenie. Konfigurację ratowniczą albo transportową należy przygotować dla konkretnego scenariusza i zgodnie z instrukcjami wszystkich jej elementów.

Czy bloczek zatrzymuje upadek?

Nie należy przypisywać bloczkowi funkcji, której nie potwierdza dokumentacja dokładnego modelu. Bloczek zgodny z EN 12278 pozostaje komponentem układu linowego. Sam nie zastępuje uprzęży, podsystemu łączącego, urządzenia powstrzymującego upadek, odpowiedniego kotwiczenia ani planu ratunkowego.

Jeżeli układ jest używany podczas pracy na wysokości, ochrona użytkownika przed upadkiem musi być rozwiązana niezależnie i zgodnie z oceną ryzyka oraz instrukcjami właściwych środków ochrony.

Jak dobrać bloczek linowy?

Określ zadanie. Ustal, czy układ służy do zmiany kierunku liny, podnoszenia, opuszczania, transportu, dostępu czy ratownictwa.
Sprawdź średnicę i rodzaj liny. Zakres producenta musi obejmować dokładną linę przewidzianą w konfiguracji.
Zweryfikuj deklarowane wartości. Wytrzymałość podana dla bloczka nie jest automatycznie dopuszczalnym obciążeniem roboczym całego układu.
Wybierz budowę. Bloczek pojedynczy, podwójny, z dodatkowym punktem mocowania lub mechanizmem blokującym pełni inną rolę.
Sprawdź punkty mocowania. Łączniki, kotwiczenie i kierunki obciążeń muszą odpowiadać instrukcjom każdego elementu.
Uwzględnij warunki pracy. Oceń możliwość kontaktu liny z krawędziami, zabrudzenie, wilgoć, temperaturę i przestrzeń potrzebną do działania układu.
Zaplanuj obsługę i ratownictwo. Osoby używające układu muszą znać jego konfigurację, ograniczenia i procedurę postępowania awaryjnego.

PRO37 BUS — potwierdzone parametry dokładnego modelu

IRUDEK opisuje PRO37 BUS jako pojedynczy bloczek z jednym górnym punktem mocowania, przeznaczony do lekkich układów bloczkowych w działaniach ratowniczych i podczas podchodzenia. Dla REF 102408200005 producent podaje:

normę EN 12278;
średnicę liny poniżej 13 mm;
masę 0,09 kg;
wartość 28 kN;
pojedynczą konstrukcję i jeden górny punkt mocowania.

Aktualną kartę sklepową tego modelu znajdziesz tutaj: bloczek linowy IRUDEK PRO37 BUS. Przed zakupem porównaj REF, instrukcję i parametry z wymaganiami przygotowywanej konfiguracji.

Kiedy PRO37 BUS może nie być właściwym wyborem?

Innego rozwiązania trzeba szukać między innymi wtedy, gdy projekt wymaga innego zakresu średnicy liny, większej liczby krążków, dodatkowego punktu mocowania, mechanizmu blokującego albo parametrów innych niż podane dla PRO37 BUS. Podobna nazwa lub wygląd bloczka nie potwierdza równoważności modeli.

Rodzinę różnych konstrukcji można przejrzeć w kategorii przyrządów zjazdowych i ewakuacyjnych. Obecność produktu w tej kategorii nie zastępuje sprawdzenia dokładnej funkcji i dokumentacji.

Kontrola przed użyciem

Przed każdym użyciem należy postępować według instrukcji dokładnego modelu. Kontrola powinna objąć elementy wskazane przez producenta, w tym stan korpusu, krążka, osi, punktów mocowania, oznaczeń oraz swobodę działania. Produkt po zdarzeniu, z uszkodzeniem albo z nieczytelną identyfikacją należy wycofać z użycia do czasu oceny zgodnej z instrukcją i zasadami obowiązującymi w organizacji.

Pytania i odpowiedzi

Czy bloczek linowy jest środkiem ochrony przed upadkiem?

Nie należy traktować go jako kompletnego środka ochrony przed upadkiem. Jest komponentem układu linowego, a ochrona użytkownika wymaga właściwie dobranego systemu i kotwiczenia.

Jaką linę można stosować z PRO37 BUS?

Dla REF 102408200005 IRUDEK podaje linę o średnicy poniżej 13 mm. Trzeba również sprawdzić wymagania dotyczące rodzaju i konstrukcji liny w aktualnej instrukcji.

Czy 28 kN oznacza dopuszczalne obciążenie robocze całego układu?

Nie. Jest to parametr deklarowany dla dokładnego bloczka. Dopuszczalne użycie całej konfiguracji zależy od wszystkich elementów, geometrii, kierunków działania sił i instrukcji.